Yəhudi Xəbər Portalının dəstəyi ilə yaradılmış xüsusi layihə · Biz Azərbaycanı — Vətənimizi, onun insanlarını, mədəniyyətini, tarixini və bənzərsiz rəngarəngliyini səmimi qəlbdən sevirik.
Bakılılar
RUAZENHE

Burada necə danışırlar

Dil

Bakılını ilk sözdən — daha doğrusu, ilk «ə»-dən tanımaq olar. Bu, xüsusi danışıqdır: azərbaycan sözləri ilə səxavətlə ədviyyatlanmış rus dili, öz intonasiyası və təkrarsız istiliyi.

«Bakı dili» dərslik ləhcəsi deyil, onlarla xalqın hər gün bir-biri ilə danışdığı yerdə doğulan canlı qarışıqdır. Burada mənanın yarısını sözlər yox, intonasiya və jest daşıyır.

Dil

İntonasiyanın musiqisi

Bakı danışığında əsas olan melodiyadır. Sual, heyranlıq, məzəmmət və incəlik sözlərlə yox, necə deyilməsi ilə fərqlənir. Cümlənin sonundakı məşhur «da?» həm təkrar sual, həm razılaşmağa dəvət, həm də isti nöqtədir.

Buna səxavətli jestləri, «qardaş», «bacı», «can» müraciətlərini əlavə edin — və yad adam belə bir dəqiqəyə az qala doğmaya çevrilir.

Yarım söz — və hər şey aydındır

Mini-lüğət

Bu necə səslənir

Bakı danışığını bakılı edən bir neçə söz. Sevgi və nümunələrlə.

Ə (e)
Universal müraciət-nida: həm «ey», həm «qulaq as», həm «nə olub axı». Demək olar ki, hər cümlənin başlanğıcı. — «Ə, gəl bura!»
Balam
Mehriban «əzizim», «balaca» (hərfən «balam»). — «Balam, narahat olma, hər şey yaxşı olacaq».
Voobşe!
Heyranlığın və razılığın ən yüksək dərəcəsi, nəfəslə deyilən. — «Dəniz necədir? — Voobşe!»
Na skolko…!
«O qədər», «necə də» əvəzinə gücləndirici. — «Na skolko dadlıdır, ay aman!»
Can / can
«Ruh»; ada və insana mehriban əlavə. — «Əli-can, otur ye».
Ala!
Dostcasına səsləmə, «ey, sən!» — kobudluqsuz, öz aramızda. — «Ala, hara itmişdin?»
…, da?
Cümlənin sonundakı məşhur təkrar-sual intonasiyası. — «Bulvara gedək, da?»
Adam ol
«İnsan ol» — vicdana və ləyaqətə çağırış. — «Adam ol, qonşuna kömək et».
Gəl bura
«Bura gəl» — ən tez-tez işlədilən Bakı əmri, xüsusən həyətdə. — «Ə, gəl bura!»

Dil

Bir cümlədə iki dil

Əsl bakılı rus və azərbaycan dilini bir cümlədə asanlıqla qarışdırır — və bunu hiss etmir də. Belə daha rahat, daha isti və daha gülməlidir: iki dilin qovşağındakı zarafatı yalnız özümüzkülər anlayır.

Bu dili öyrənmirlər — Bakı həyətində böyüyərək və ya sadəcə bu şəhərdə bir müddət yaşayaraq ona yoluxurlar. Və onu özünlə istənilən yerə apara bilərsən.

Bir stəkan çay başında söhbət

Sözlərin yazılışı və mənası həyətdən-həyətə, ailədən-ailəyə dəyişir. Burada onlar xeyirxahlıqla və təxmini verilib — canlı danışıq kimi, lüğət norması kimi yox.